TCO van je bedrijfswagen berekenen: de twee wettelijke formules (2026)
De Total Cost of Ownership (TCO) is de totale jaarlijkse kost van je bedrijfswagen voor je werkgever — en exact het bedrag van je mobiliteitsbudget. Sinds 1 januari 2024 legt het KB van 10 september 2023 twee berekeningsmethodes vast: de werkelijke-kostenmethode en de forfaitaire waarderingsmethode. In deze gids krijg je beide formules, een doorgerekend voorbeeld en de regels die erbij horen.
Leestijd ≈ 7 min · Laatst bijgewerkt: 11 juni 2026 · Bronnen onderaan.
In één oogopslag
- Je mobiliteitsbudget = de TCO van je (recht op) bedrijfswagen, binnen € 3.233 – € 17.244 en max. 20 % van je bruto jaarloon (2026).
- Twee wettelijke methodes: werkelijke kosten (4-jaarsgemiddelde) of forfaitaire waardering (vaste formule).
- De keuze is 3 jaar bindend en geldt voor alle werknemers van de onderneming.
- Bij de forfaitaire methode verhoogt je woon-werkafstand het budget.
Methode 1 — De werkelijke kosten
De TCO is het gemiddelde van de werkelijke brutokosten van de wagen over de laatste vier jaar (of over de volledige, kortere periode waarin de wagen ter beschikking stond). Het KB werkt met een limitatieve kostenlijst, waaronder:
- de huur- of leasekost, of bij eigendom/financiële leasing een jaarlijkse afschrijving van 20 % van de aanschafkost;
- brandstof- en/of elektriciteitskosten;
- verzekeringskosten (inclusief franchisebedragen);
- de patronale CO₂-solidariteitsbijdrage;
- niet-aftrekbare btw en de belasting op niet-aftrekbare autokosten;
- tol- en parkeerkosten, beheers- en onderhoudskosten.
Deze methode vraagt het meeste administratie (vier jaar boekhouddata per wagen), maar weerspiegelt de reële kost het nauwkeurigst.
Methode 2 — De forfaitaire waardering
De forfaitaire formule verschilt naargelang de wagen geleased/gehuurd is of in eigendom:
Gehuurde of geleasede wagen
TCO/jaar = jaarlijkse huur- of leasekost
+ gemiddelde jaarlijkse kost van alles wat níét in het contract zit (bv. brandstof of laden)
+ niet-aftrekbare btw + belasting op niet-aftrekbare autokosten
+ patronale CO₂-solidariteitsbijdrage
+ variabele kilometercomponent (zie hieronder)
Wagen in eigendom of financiële leasing
TCO/jaar = cataloguswaarde × 25 %
+ patronale CO₂-solidariteitsbijdrage
+ variabele kilometercomponent (zie hieronder)
De variabele kilometercomponent
(6.000 privékilometers + woon-werkafstand × 2 × 200 werkdagen) × verbruikskost per kilometer. De verbruikskost per km is wettelijk bepaald als 30 % van de kilometervergoeding voor dienstverplaatsingen van federale ambtenaren — in 2026 komt dat neer op ongeveer € 0,13/km (het exacte bedrag volgt de geïndexeerde kilometervergoeding).
Doorgerekend voorbeeld
Sofie least via haar werkgever een elektrische wagen met een leasekost van € 450/maand (= € 5.400/jaar, all-in behalve laden). Ze laadt voor ± € 1.100/jaar via de werkgever en woont 12 km van kantoor.
| Jaarlijkse leasekost | € 5.400 |
| Kosten buiten contract (laden) | € 1.100 |
| CO₂-solidariteitsbijdrage (EV-minimum, indicatief) | ± € 400 |
| Variabele component: (6.000 + 12 × 2 × 200) × € 0,13 = 10.800 km × € 0,13 | € 1.404 |
| Forfaitaire TCO = mobiliteitsbudget | ± € 8.300/jaar |
Woonde Sofie 25 km van het werk, dan steeg alleen al haar variabele component naar (6.000 + 25 × 2 × 200) × € 0,13 = € 2.080 — bijna € 700 extra budget per jaar. Bedragen zijn indicatief; de CO₂-bijdrage hangt af van het voertuig.
De spelregels bij de keuze
- 3 jaar bindend. De gekozen methode geldt telkens voor minstens drie jaar.
- Eén methode per onderneming. Dezelfde methode moet op alle werknemers worden toegepast.
- Budget vs. pijler 1. Voor het bepalen van het budget en voor de waardering van een pijler 1-wagen mag wél een verschillende methode gekozen worden.
- Referentiewagen. Wie recht heeft op een wagen maar er geen rijdt, krijgt de TCO van de referentiewagen van zijn functiecategorie.
Zo controleer je de berekening van je werkgever
Je hebt als werknemer recht op transparantie over hoe je budget berekend is. Drie checks:
- Vraag het rekenoverzicht op en kijk welke methode gebruikt is (werkelijke kosten of forfait).
- Toets de wettelijke grenzen: minimum € 3.233, maximum € 17.244 én maximaal 20 % van je totale bruto jaarloon (2026).
- Check je woon-werkafstand in de variabele component — een verkeerde afstand betekent direct een te laag (of te hoog) budget.
Ken je je TCO eenmaal, dan zie je in de mobiliteitsbudget simulator meteen hoe het budget zich over de drie pijlers verdeelt — en in de besparingstool wat pijler 2-besteding je netto oplevert tegenover cash.
Veelgestelde vragen
Wat is de TCO van een bedrijfswagen precies?
De Total Cost of Ownership is alles wat de wagen je werkgever per jaar kost: lease- of afschrijvingskost, brandstof of elektriciteit, verzekering, taksen, CO₂-solidariteitsbijdrage, niet-aftrekbare btw en beheerskosten. Voor het mobiliteitsbudget is de TCO bepalend: je budget is er per definitie aan gelijk.
Welke methode is voordeliger: werkelijke kosten of forfait?
Dat hangt af van je situatie. De forfaitaire formule beloont lange woon-werkafstanden (elke kilometer verhoogt de variabele component), terwijl de werkelijke-kostenmethode gunstig kan zijn bij dure wagens met hoge reële kosten. De werkgever kiest één methode, dus als werknemer onderga je de keuze — maar je mag wel het rekenoverzicht opvragen.
Mag mijn werkgever elk jaar van methode wisselen?
Nee. De keuze voor werkelijke kosten of forfaitaire waardering is telkens 3 jaar bindend en moet voor alle werknemers van de onderneming dezelfde zijn. De werkgever mag wél een verschillende methode hanteren voor het bepalen van het budget enerzijds en de pijler 1-bestedingen anderzijds.
Ik heb recht op een bedrijfswagen maar rijd er geen. Welke TCO geldt dan?
Dan rekent je werkgever met de referentiewagen van jouw functiecategorie: de wagen die je volgens het bedrijfswagenbeleid had kunnen kiezen. In de praktijk wordt daarvoor meestal de forfaitaire methode gebruikt.
Verhoogt mijn woon-werkafstand mijn mobiliteitsbudget?
Bij de forfaitaire methode: ja. De variabele component telt (6.000 privékilometers + woon-werkafstand × 2 × 200 werkdagen) × ± € 0,13/km. Wie 25 km van het werk woont, krijgt zo een aanzienlijk hogere variabele component dan wie om de hoek woont. Geef je afstand dus correct door.
Waar staan de formules officieel?
In het KB van 10 september 2023 (Belgisch Staatsblad 29 september 2023), van toepassing sinds 1 januari 2024, en verder verduidelijkt in de fiscale circulaire 2024/C/16 van 15 februari 2024. De officiële uitleg vind je ook op mobiliteitsbudget.be (FAQ-rubriek "Hoe groot is het mobiliteitsbudget").
TCO bekend? Bereken nu je volledige budget
Vul je TCO en bruto jaarloon in en zie realtime je verdeling over de drie pijlers.
Bronnen
- KB van 10 september 2023 tot uitvoering van art. 8, §5 en 12, §5 van de wet van 17 maart 2019 — BS 29 september 2023.
- FOD Financiën — circulaire 2024/C/16 van 15 februari 2024 (fiscale verduidelijking TCO-formules).
- FOD Mobiliteit en Vervoer — publieke FAQ "Hoe groot is het mobiliteitsbudget" (mobiliteitsbudget.be).
- Wet van 17 maart 2019 betreffende de invoering van een mobiliteitsbudget — BS 29 maart 2019.
Deze gids is informatief en vervangt geen fiscaal of juridisch advies. De verbruikskost per kilometer in de forfaitaire formule volgt de geïndexeerde wettelijke kilometervergoeding en is hier afgerond weergegeven; raadpleeg de circulaire of je sociaal secretariaat voor het exacte bedrag op berekendatum.