De 3 pijlers van het mobiliteitsbudget uitgelegd

Het Belgische mobiliteitsbudget bestaat uit drie pijlers, elk met een eigen invulling en eigen fiscale behandeling. Je kan je jaarbudget vrij verdelen over die drie pijlers — maar de keuze maakt een groot verschil voor wat je netto in handen krijgt. In deze gids leggen we precies uit wat elke pijler inhoudt, welke regels er in 2026 gelden, en hoe je met concrete voorbeelden de juiste verdeling kiest.

Leestijd ≈ 8 min · Gebaseerd op regelgeving 2026 · Bronnen onderaan.

In één oogopslag

  • Pijler 1 — 100 % elektrische bedrijfswagen. Belast via VAA (laag voor EV). Lease, verzekering, onderhoud en laadpaal inbegrepen.
  • Pijler 2 — Duurzame mobiliteit: fiets, OV, deelmobiliteit, huisvesting binnen 10 km, voetgangerspremie, e-step. 0 % belasting, 0 % RSZ.
  • Pijler 3 — Cash uitbetaling van wat overblijft. Bijzondere werknemersbijdrage 38,07 % RSZ, geen personenbelasting.
  • Budget tussen € 3.233 en € 17.244 per jaar, geplafonneerd op 20 % van je bruto jaarloon.
Pijler 1
Milieuvriendelijke wagen

100 % elektrisch vanaf 2026

Pijler 2
Duurzame mobiliteit

Volledig vrijgesteld

Pijler 3
Cash uitkering

38,07 % bijzondere RSZ

1 Pijler 1: milieuvriendelijke bedrijfswagen

In pijler 1 kan je (een deel van) je mobiliteitsbudget besteden aan een milieuvriendelijke bedrijfswagen. Sinds 1 januari 2026 moet dit een 100 % elektrische wagen zijn. Plug-in hybrides, benzine- en dieselauto's komen niet langer in aanmerking voor nieuwe contracten.

Wat kan je ermee?

  • Een volledig elektrische bedrijfswagen leasen of kopen via de werkgever
  • Bijhorende kosten: verzekering, onderhoud, banden, thuislaadpaal, laadpas, brandstof (= elektriciteit)
  • Eventueel een kleiner model kiezen dan je vroegere categorie en het verschil in pijler 2 of 3 besteden
  • Combineren met laadinfrastructuur thuis (de werkgever installeert en factureert de laadpaal binnen het budget)

Fiscale behandeling

Dezelfde fiscale behandeling als een gewone bedrijfswagen: je betaalt een voordeel alle aard (VAA) op basis van de cataloguswaarde, CO₂-uitstoot (0 g/km voor elektrisch) en de leeftijd van de wagen. Voor 100 % elektrische wagens is dat voordeel zeer beperkt — meestal € 1.000 tot € 1.800 per jaar belastbaar — wat een merkbaar lagere belastingdruk oplevert dan een fossiele bedrijfswagen.

Voorbeeld. Mobiliteitsbudget van € 12.000/jaar. Je kiest een elektrische wagen die € 9.000/jaar kost (lease + verzekering + onderhoud + laadpaal). Resterend € 3.000 kan je besteden in pijler 2 of laten doorvloeien naar pijler 3.

2 Pijler 2: duurzame mobiliteit

Pijler 2 is fiscaal veruit het meest voordelig: alles wat je hier besteedt is volledig vrijgesteld van personenbelasting en sociale bijdragen. Je ontvangt het volledige bedrag aan reële waarde. Dit is de pijler waar de meeste netto-winst te halen valt.

De negen toegelaten categorieën

Fietslease & e-bikes

Lease van fietsen, e-bikes, speed pedelecs, bakfietsen — inclusief onderhoud en verzekering

Openbaar vervoer

Abonnementen en tickets NMBS, De Lijn, MIVB en TEC

Deelmobiliteit

Deelwagens, deelfietsen, deelsteps (Cambio, Poppy, Velo, Bolt, Dott…)

Huisvesting binnen 10 km

Huur of hypotheek (intresten én kapitaalaflossing) als je binnen 10 km van je werkplek woont — of als je minstens 50 % van je werktijd thuiswerkt

Voetgangerspremie

Vergoeding voor verplaatsingen te voet naar het werk

Carpooling

Georganiseerd woon-werkverkeer met collega's of via een carpool-platform

Taxi en VVB

Taxi's en vervoer-platformen (Uber, Bolt…) — voor woon-werkverkeer toegelaten

Beheerskosten

Sinds 1 januari 2024 vallen ook de beheerskosten van het mobiliteitsbudget zelf onder pijler 2

Parking bij OV-halte

Parkeerkosten aan een station of bushalte (P+R)

Elektrische voertuigen (zero-emission)

Elektrische motorfietsen, bromfietsen, e-steps, monowheels (vanaf 2026 enkel zero-emission)

Fiscale behandeling pijler 2

Volledig vrijgesteld van personenbelasting en socialezekerheidsbijdragen. Elke euro die je in pijler 2 besteedt, krijg je aan zijn volledige reële waarde. Vergelijk dit met pijler 3, waar je 38,07 % afdraagt — pijler 2 is dus per euro circa 61 % meer waard dan dezelfde euro in pijler 3.

Tip. Maximaliseer altijd eerst je besteding in pijler 2 voor je het saldo naar pijler 3 laat vloeien. Lees verder over de 38,07 % belasting op pijler 3 of bekijk het rechtstreekse vergelijk in pijler 2 vs pijler 3.

3 Pijler 3: cash uitkering

Wat je niet besteedt in pijler 1 of 2 wordt op het einde van het kalenderjaar (of bij uitdiensttreding pro rata) uitbetaald als cash. Op dat bedrag betaal je een bijzondere werknemersbijdrage van 38,07 %. Er is géén bijkomende personenbelasting verschuldigd — dat is een belangrijk verschil met een klassieke bonus.

Fiscale behandeling pijler 3

Op het restbedrag in pijler 3 wordt een bijzondere RSZ-bijdrage van 38,07 % ingehouden. Geen personenbelasting, geen gemeentebelasting. Dat maakt pijler 3 minder voordelig dan pijler 2, maar nog altijd duidelijk aantrekkelijker dan een klassieke bonus (waar je tot 50 % personenbelasting + 13,07 % RSZ betaalt).

Voorbeeld. Van een mobiliteitsbudget van € 12.000 besteed je € 4.000 aan fietslease (pijler 2) en € 3.000 aan een NMBS-abonnement (pijler 2). Resterend € 5.000 wordt cash uitbetaald. Na aftrek van 38,07 % houd je netto € 3.096,50 over.

Vergelijking per pijler

Pijler 1 Pijler 2 Pijler 3
Wat? Elektrische wagen Duurzame mobiliteit Cash
Belasting VAA (laag voor EV) 0 % 38,07 % RSZ
Netto op € 1.000 ~ € 950 – € 990 € 1.000 € 619,30
Flexibiliteit Beperkt — 1 wagen Hoog — 9 categorieën Volledig — cash
Telt voor pensioen Nee (VAA) Nee Ja — de 38,07 % bouwt sociale rechten op

Regelgeving 2026

Het mobiliteitsbudget is in België verankerd in de wet van 17 maart 2019 betreffende de invoering van een mobiliteitsbudget (BS 29 maart 2019), aangevuld met koninklijke besluiten, de wet van 25 november 2021 (fiscale en sociale vergroening van de mobiliteit) en het KB van 10 september 2023 (TCO-berekeningsformules). Voor 2026 zijn drie regelpunten extra relevant:

  • Zero-emission vanaf 1 januari 2026. Elke nieuwe wagen in pijler 1 moet 100 % elektrisch zijn. Voor gemotoriseerde vervoermiddelen in pijler 2 (e-motor, e-bromfiets) geldt dezelfde regel.
  • Budgetgrenzen. Minimum € 3.233, maximum € 17.244 per jaar, geplafonneerd op 20 % van het bruto jaarloon. Werkgevers met een hoger TCO mogen niet boven het plafond gaan; lagere TCO's geven een lager budget.
  • Mandaat in voorbereiding. Op 9 januari 2026 keurde de Ministerraad een voorontwerp goed dat het mobiliteitsbudget verplicht maakt voor werkgevers met 50+ werknemers vanaf 2027, met 15+ vanaf 2028. Het ontwerp moet nog door het parlement — lees onze gids mobiliteitsbudget verplicht vanaf 2027.

Daarnaast geldt de standaardvoorwaarde voor werknemers: je hebt of had een bedrijfswagen (12 maanden in de voorbije 36 maanden, en 3 in de laatste 12). Dat is een "anti-misbruikclausule" die voorkomt dat werknemers zonder wagen plots een mobiliteitsbudget krijgen — het budget vervangt een wagen, niet een loon.

Drie concrete voorbeelden

Dezelfde € 9.000 mobiliteitsbudget levert in elk profiel een andere netto-waarde op. Het verschil zit in hoe je verdeelt — niet in de hoogte van het bedrag.

Voorbeeld 1 — Sofie, stadsbewoner in Gent

Budget: € 9.000. Werkt 3 dagen op kantoor, 2 dagen thuis. Heeft geen wagen meer nodig.

  • Pijler 1: € 0 (geen wagen)
  • Pijler 2: e-bike lease € 780 + NMBS-abo € 1.200 + Cambio € 500 = € 2.480 (0 % belasting)
  • Pijler 3: € 6.520 × 61,93 % = € 4.038 netto
  • Totaalwaarde: € 2.480 mobiliteit + € 4.038 cash = € 6.518 ≈ 72 % van bruto budget

Voorbeeld 2 — Marc, pendelaar in Hasselt

Budget: € 9.000. Rijdt 45 km enkele rit, wil EV behouden voor flexibiliteit.

  • Pijler 1: kleinere EV (Renault 5) lease + verzekering + thuislaadpaal = € 7.200
  • Pijler 2: e-bike voor laatste km woon-werk = € 720 (0 % belasting)
  • Pijler 3: € 1.080 × 61,93 % = € 669 netto
  • Totaalwaarde: EV + e-bike + € 669 cash. Lagere cash, maar 24/7 wagen tot zijn beschikking.

Voorbeeld 3 — Karen, multimodaal pendelaar Antwerpen-Brussel

Budget: € 9.000. Trein + fiets dagelijks, wagen 1 dag/week voor klantenbezoeken.

  • Pijler 1: € 0 (gebruikt Cambio voor klantenbezoeken)
  • Pijler 2: speed pedelec € 1.560 + NMBS Go Pass € 1.020 + Cambio € 1.800 + huur (binnen 10 km) € 3.000 = € 7.380 (0 % belasting)
  • Pijler 3: € 1.620 × 61,93 % = € 1.003 netto
  • Totaalwaarde: € 7.380 mobiliteit + € 1.003 cash = € 8.383 ≈ 93 % van bruto budget

De drie profielen laten zien dat geen enkele verdeling de "juiste" is — die hangt af van je woonplaats, woon-werkafstand, gezinssituatie en levensstijl. Sofie maximaliseert cash, Marc behoudt comfort, Karen optimaliseert volledig in pijler 2. Speel met de mobiliteitsbudget simulator om jouw verdeling te zien.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn budget vrij verdelen over de drie pijlers?

Ja. Binnen de wettelijke grenzen kies je vrij hoeveel naar pijler 1 (elektrische bedrijfswagen), pijler 2 (duurzame mobiliteit) en pijler 3 (cash) gaat. Wat je niet besteedt in pijler 1 of 2 valt automatisch naar pijler 3. Sommige werkgevers leggen wel een ondergrens of bovengrens op per pijler — vraag dat na in je arbeidsreglement of mobiliteitsplan.

Kan ik mijn keuze achteraf nog wijzigen?

Binnen het lopende kalenderjaar is verschuiven tussen pijler 2 en pijler 3 in principe niet toegelaten — wat in pijler 2 is uitgegeven blijft daar, wat over is gaat eind december naar pijler 3. De keuze rond pijler 1 (al dan niet een wagen) ligt vast voor minstens 36 maanden bij aanvang. Volgend kalenderjaar herstart de cyclus en kan je je verdeling herzien.

Waarom is pijler 2 fiscaal zoveel gunstiger dan pijler 3?

Pijler 2 is door de wet expliciet vrijgesteld van personenbelasting én socialezekerheidsbijdragen. Pijler 3 wordt belast met een bijzondere werknemersbijdrage van 38,07 % — dat is een aparte RSZ-heffing die specifiek voor cash-uit-mobiliteitsbudget bestaat. De wetgever wou zo de besteding aan duurzame mobiliteit (pijler 2) actief stimuleren tegenover loutere cash-uitkering.

Wat verandert er in 2026 voor pijler 1?

Vanaf 1 januari 2026 moet elke wagen in pijler 1 100 % elektrisch zijn. Plug-in hybrides, benzine- en dieselauto's komen niet meer in aanmerking. Bestaande contracten van vóór 2026 lopen door tot hun einddatum, maar nieuwe leases of vervangingen vallen onder de zero-emission-regel.

Tellen pijler 2 en 3 mee voor mijn pensioen?

Pijler 2 niet, pijler 3 wél. Pijler 2-bestedingen zijn volledig vrijgesteld en bouwen geen sociale rechten op. Op pijler 3-cash betaal je een bijzondere RSZ-bijdrage van 38,07 % — en daardoor telt dat bedrag volgens de RSZ-instructies wél mee voor je pensioen-, ziekte- en werkloosheidsrechten. Vakantiegeld en eindejaarspremie worden op geen van beide berekend.

Wat als ik in pijler 2 minder uitgeef dan verwacht?

Het saldo verschuift automatisch naar pijler 3 aan het einde van het kalenderjaar en wordt onderworpen aan 38,07 %. Het rolt niet door naar het volgend jaar. Onze besparingscalculator toont per maand wat dat concreet betekent — zo zie je tijdig of je nog kan bijsturen.

Kan ik een bedrijfswagen én pijler 2 combineren?

Niet als je het mobiliteitsbudget kiest. Stap je over op het mobiliteitsbudget, dan lever je je klassieke bedrijfswagen in. Wat overblijft is een keuze tussen: een (kleinere) elektrische wagen via pijler 1 + restbudget in pijler 2/3, óf geen wagen + volledig budget naar pijler 2/3. De wetgever maakt de cumul met een klassieke bedrijfswagen onmogelijk.

Bereken jouw optimale verdeling

Ontdek hoeveel je overhoudt per pijler met onze gratis tools.

Bronnen

  • Wet van 17 maart 2019 betreffende de invoering van een mobiliteitsbudget — Belgisch Staatsblad 29 maart 2019.
  • Wet van 25 november 2021 houdende fiscale en sociale vergroening van de mobiliteit — vergroeningsbepalingen pijler 1 en 2.
  • KB van 10 september 2023 (BS 29 september 2023) — berekeningsformules TCO; verduidelijkt in circulaire 2024/C/16.
  • FOD Mobiliteit en Vervoer — publieke FAQ mobiliteitsbudget (mobiliteitsbudget.be).
  • RSZ — administratieve instructies bijzondere bijdragen (socialsecurity.be).
  • Ministerraad België — persbericht 9 januari 2026 over het voorontwerp tot veralgemening van het mobiliteitsbudget.

Deze informatie is gebaseerd op de regelgeving van 2026. De rekenvoorbeelden zijn indicatief en hangen af van je persoonlijke fiscale situatie. Raadpleeg steeds de officiële bronnen en je sociaal secretariaat of boekhouder voor je individueel dossier.