Mobiliteitsbudget verplicht in 2028: wat KMO's met 15-49 werknemers moeten weten

Tot vandaag is het mobiliteitsbudget een mogelijkheid voor werkgevers, geen verplichting. Dat verandert: grote werkgevers (50+) zouden vanaf 2027 moeten volgen — lees daarvoor onze gids over de verplichting van het mobiliteitsbudget vanaf 2027 — en KMO's met 15 tot 49 werknemers vanaf 1 januari 2028. Deze gids focust op die tweede fase: hoe de drempel geteld wordt, welke uitzonderingen er zijn en welk voorbereidingstraject realistisch is voor een KMO.

Waarom deze verplichting?

Het mobiliteitsbudget bestaat sinds 2019, maar de adoptie blijft achter: volgens cijfers van de FOD werkten in 2024 nog geen 30.000 werknemers via het budget, tegenover honderdduizenden bedrijfswagens. De federale regering wil via de verplichting de doorstroom versnellen, vooral richting 100% elektrisch rijden en duurzame modi zoals fiets en openbaar vervoer. Voor KMO's die vandaag nog met klassieke bedrijfswagens werken, betekent dit: je krijgt twee jaar voorbereidingstijd, en die tik je beter nuttig aan.

Bijkomend element: de aftrekbaarheid van benzine- en dieselwagens wordt verder afgebouwd in 2027. De combinatie van "verplichting om mobiliteitsbudget aan te bieden" + "duurdere klassieke wagens" duwt veel KMO's naar een volledige herdenking van hun mobiliteitsbeleid. Dit is dus niet enkel een administratieve oefening — het raakt je loonpakket-filosofie.

De twee fases op een rij

De drempel wordt volgens het voorontwerp gemeten als het gemiddelde aantal werknemers over een referteperiode: het vierde kwartaal van het voorlaatste jaar tot en met het derde kwartaal van het vorige jaar. Voor de fase 2-deadline van 1 januari 2028 tel je dus over Q4 2026 – Q3 2027. Hoe randgevallen (uitzendkrachten, jobstudenten, groepsstructuren) precies meetellen, is nog niet definitief vastgelegd — dat volgt in de finale wettekst en uitvoeringsbesluiten.

Wat houdt "verplicht aanbieden" concreet in?

Het betekent niet dat je werknemers moeten overstappen. Het betekent dat je de keuze moet geven: wie vandaag recht heeft op een bedrijfswagen, moet een gelijkwaardig mobiliteitsbudget als alternatief krijgen. De werknemer kan de bedrijfswagen behouden, het mobiliteitsbudget nemen, of (in sommige formules) combineren.

• Je moet een TCO-berekening opstellen per wagen-categorie in je car policy.
• Je moet een pijler 2-catalogus opstellen: welke aanbieders en diensten zijn toegelaten (fietslease, OV, deelmobiliteit, huisvesting, …).
• Je moet een mobiliteitsbudget-provider of eigen beheer voorzien die de administratie loopt.
• Je moet communiceren met je werknemers zodat ze de keuze begrijpen.

Uitzonderingen en grensgevallen

• Geen bedrijfswagens in de onderneming? Dan geldt de verplichting niet. Biedt je ze aan slechts enkele directieleden, dan moet je alleen aan die groep het mobiliteitsbudget aanbieden.
• Seizoengebonden personeel. Omdat over een referteperiode van vier kwartalen wordt gemiddeld, weegt een tijdelijke piek minder door — maar bedrijven die rond de drempel schommelen, laten hun gemiddelde best door het sociaal secretariaat narekenen.
• Internationale structuren. Enkel werknemers op Belgische payroll tellen. Een Brits hoofdkantoor met 80 werknemers waarvan 12 in België valt in fase 2 (2028), niet fase 1. De exacte telregels voor groepen moeten nog bevestigd worden.
• 36-maanden-regel. De verplichting geldt enkel voor werkgevers die meer dan 36 maanden — al dan niet onderbroken — minstens één bedrijfswagen ter beschikking stelden. Een net opgestarte KMO wordt dus niet op dag 1 verplicht.
• Ondernemingen in moeilijkheden en werkgevers in collectief ontslag met sluiting zijn volgens het voorontwerp vrijgesteld; bij lopende leasecontracten zou de verplichting per werknemer pas spelen bij het einde van het contract.

Stappenplan richting 1 januari 2028 (stand juni 2026)

H2 2026 — Scopebepaling

• Bereken je gemiddeld werknemersaantal per kwartaal. Zit je tussen 15 en 49 (fase 2, deadline 2028) of boven 50 (fase 1 — lees dan de 2027-gids)?
• Breng je wagenpark in kaart: welke wagens, welke categorieen, welke TCO per wagen.
• Inventariseer wie er vandaag "recht op bedrijfswagen" heeft volgens je car policy.

H1 2027 — Ontwerp car policy 2.0

• Bepaal per wagen-categorie het budget-equivalent (TCO-tabel).
• Stel de pijler 2-catalogus op: welke aanbieders, welke categorieen, welke plafonds per categorie.
• Kies een mobiliteitsbudget-provider (Olympus, Mbrella, Skipr, Payflip, MBE, …) of beslis voor in-house beheer.
• Stem af met je sociaal secretariaat over de payroll-impact.

H2 2027 — Pilot

• Laat vrijwilligers (bijvoorbeeld nieuwe aanwervingen) al het mobiliteitsbudget kiezen.
• Verzamel feedback: welke pijler 2-opties zijn populair? Welke administratieve pijnpunten?
• Verfijn de communicatie-materialen.

Q1 2028 — Go-live (fase 2)

• Organiseer een info-sessie voor alle werknemers met recht op bedrijfswagen.
• Werk met keuzeformulieren: wagen behouden, mobiliteitsbudget, of hybride.
• Laat werknemers twijfelen — geef minstens 4 weken bedenktijd. Linken naar de mobiliteitsbudget simulator helpt ze zelf berekenen.

Kostenimpact voor de werkgever

Een veelgehoorde zorg: "is dit duurder voor ons?" Het korte antwoord is neutraal. Het mobiliteitsbudget is per definitie gelijk aan de TCO van de bedrijfswagen, dus de werkgeverskost blijft gelijk. Wat wél verandert:

• Je solidariteitsbijdrage (CO2-taks) daalt op pijler 2-uitgaven.
• Je administratieve kost stijgt licht door de complexere loonverwerking.
• Je fleet-kost kan dalen als veel werknemers kleinere EV of geen wagen kiezen.
• Je employer branding wint: duurzame mobiliteit is een zichtbare aantrekkingsfactor voor jong talent.

Valkuilen om nu al te vermijden

• Wachten tot december 2026. De markt voor providers en EV-leveringstijden is nu al krap. Laatkomers betalen premium of vinden geen capaciteit.
• Alleen een technische roll-out doen. Communicatie en opleiding voor werknemers is even belangrijk. Zonder duidelijke uitleg kiest niemand over te stappen.
• De pijler 2-catalogus te smal maken. Als je enkel fietslease toelaat, bied je feitelijk geen alternatief aan pendelaars die verder wonen. Houd de catalogus ruim.
• Geen TCO-transparantie. Elke werknemer heeft recht op de TCO-cijfers. Weiger dat niet — het is een juridisch recht en komt anders terug als klacht.

Wat als je onder de 15 werknemers blijft?

Dan val je vandaag niet onder de verplichting. Maar dat wil niet zeggen dat je het niet kan aanbieden — het mobiliteitsbudget is vrijwillig voor iedereen die bedrijfswagens aanbiedt. Voor kleine KMO's is het vaak een goedkoop retentie-voordeel: je werknemers kunnen fiets, OV of huisvesting via hun budget betalen, terwijl jij als werkgever dezelfde TCO draagt. Lees meer over combinaties in cumul met fietslease en cafetariaplan.

Wat verandert er nog in 2027 en 2028?

• De aftrekbaarheid van benzine/diesel daalt verder (afhankelijk van aanschafdatum).
• Het aanbod aan EV-modellen in elke segment verbreedt, waardoor pijler 1 toegankelijker wordt ook voor lagere salarissen.
• Mobiliteitsbudget-providers zullen hun platform vereenvoudigen om de nieuwe stroom KMO's op te vangen.
• De solidariteitsbijdrage voor fossiele wagens stijgt, wat hun netto-kost verhoogt — en mobiliteitsbudget aantrekkelijker maakt.

Veelgestelde vragen door werkgevers

Tellen bestuurders en zelfstandige samenwerkingen mee voor de drempel?

Naar verwachting tellen zelfstandige bestuurders en freelancers niet mee voor de drempel van 15 of 50 werknemers — die telt werknemers op de Belgische payroll. Hoe het keuzerecht precies uitpakt voor zelfstandige bestuurders met een bedrijfswagen, is in het voorontwerp nog niet bevestigd. Stem dit grensgeval af met je sociaal secretariaat zodra de finale tekst er is.

Kan ik de wagens eerst volledig elektrificeren en dan pas het budget invoeren?

Ja, maar de volgorde telt. Als je een all-EV wagenpark bouwt en pas daarna het mobiliteitsbudget invoert, krijg je consistentere TCO-berekeningen (EV's hebben voorspelbaardere kostenstructuren) en minder ruis in de overgang. Veel KMO's met 15-49 werknemers volgen dit pad: 2026-2027 elektrificatie afronden, daarna de budget-invoering starten. Belangrijk: tegen de fase 2-deadline (1 januari 2028) moeten beide sporen klaar zijn.

Welke mobiliteitsbudget-providers passen bij mijn schaal?

Voor een KMO met 15-50 werknemers zijn Olympus Mobility, Mbrella, Skipr en Payflip de meest gangbare platforms. Ze leveren alle vier een app, een mobility-kaart en een administratieve flow. De keuze hangt af van integratie met je payroll (SD Worx, Acerta, Securex, Partena) en van de catalogus-breedte die je wil aanbieden. Vraag steeds een offerte op basis van concrete werknemersaantallen; de prijzen zijn meestal per user per maand.

Wat als een werknemer weigert te kiezen?

Je mag werknemers niet dwingen naar mobiliteitsbudget. Als iemand blijft aangeven zijn bedrijfswagen te willen behouden, behoudt hij die. De verplichting ligt bij jou om de keuze aan te bieden, niet bij de werknemer om ze te accepteren. Niet-reageren op je keuzeformulier binnen de gestelde termijn wordt meestal geïnterpreteerd als "status quo behouden".

Hoe communiceer ik dit het beste?

Best practices uit KMO's die het al hebben uitgerold: (1) start met een algemene info-sessie voor alle werknemers, niet alleen met recht op wagen — dit voorkomt jaloezie en vragen; (2) bied individuele gesprekken van 20 minuten met HR of een externe adviseur; (3) deel tools zoals de mobiliteitsbudget simulator waarmee iedereen zelf zijn situatie kan berekenen; (4) geef minstens 6 weken bedenktijd voor de definitieve keuze.

Wat met bestuurders boven het plafond van €17.244?

Ook voor directieleden met hogere wagen-TCO geldt het jaarlijkse plafond van €17.244 (2026 geïndexeerd bedrag) en het 20%-bruto-salaris-plafond. Een bestuurder met een TCO van €22.000 krijgt dus maximaal €17.244 als mobiliteitsbudget — de €4.756 verschil kan op andere manieren worden gecompenseerd, bv. via een aangepaste variabele vergoeding of een tweede wagencategorie. Stem dit af met je sociaal secretariaat.