Voorbereidings-checklist: klaar voor het verplichte mobiliteitsbudget in 2027
De federale regering wil het mobiliteitsbudget verplicht maken voor werkgevers met gemiddeld 50+ werknemers vanaf 1 januari 2027, en voor 15-49 werknemers vanaf 2028. Wat de verplichting juridisch inhoudt, lees je in de 2027-pillar-gids; deze pagina is je praktische voorbereidings-checklist: wat zet je wanneer in gang.
Timeline in één blik
| Datum | Drempel | Verplichting |
|---|---|---|
| Nu → 2027 | Alle werkgevers | Vrijwillig aanbod toegestaan |
| 1 jan 2027 | 50+ werknemers | Mobiliteitsbudget moet aangeboden worden aan wie recht heeft op bedrijfswagen |
| 1 jan 2028 | 15+ werknemers | Idem — uitbreiding naar kleinere werkgevers |
Wat betekent dit concreet?
- Recht-op-wagen uitbreiding. Elke werknemer met bedrijfswagen (of met contractueel recht op één) moet vanaf 2027 de keuze krijgen tussen wagen en mobiliteitsbudget.
- Geen nieuwe rechten voor werknemers zonder wagenregeling. Wie vandaag geen bedrijfswagen heeft, krijgt door deze wijziging geen nieuw recht op mobiliteitsbudget.
- Werkgever mag niet weigeren. De werknemer beslist. De werkgever stelt het kader beschikbaar.
De checklist: werkplan voor 50+ werkgevers
Zomer/najaar 2026 — minstens 6 maanden vooraf
- Gemiddeld werknemersaantal over Q4 2025 – Q3 2026 narekenen: val je onder fase 1?
- TCO-analyse per wagencategorie maken (lease, brandstof of laden, verzekering, belasting, CO₂-bijdrage).
- Budget per functiecategorie doorrekenen — een eerste inschatting maak je in de mobiliteitsbudget simulator.
- Beslissen: pilootgroep of big-bang. Piloot wint bijna altijd.
- Mobility-platform shortlisten. Zie de administratie-gids.
Q1 2027 — lancering
- Individuele addenda of bedrijfs-cao klaar voor ondertekening.
- Informatiecampagne naar alle werknemers met wagenrecht.
- Eerste migraties bij contract-vervaldata van lease.
Q2 – Q4 2027 — rol-uit
- Maandelijkse rapportage: aantal migranten, gemiddeld budget, pijler-2-besteding.
- HR-check na 6 maanden: zit iedereen die het wil in het systeem?
Drempel-berekening: ben ik boven of onder 50?
Volgens het voorontwerp telt het gemiddelde aantal werknemers over de referteperiode Q4 van het voorlaatste jaar tot en met Q3 van het vorige jaar — voor 1 januari 2027 dus Q4 2025 – Q3 2026. Hoe werkstudenten, uitzendkrachten en groepsstructuren precies meetellen, moeten de finale wettekst en uitvoeringsbesluiten nog bevestigen. Laat je sociaal secretariaat het gemiddelde exporteren uit Dimona + DmfA.
Kost-inschatting voor een typische KMO
Bedrijf met 80 werknemers, waarvan 35 met wagenrecht, 20 stappen over in jaar 1:
- Platform-fee: € 10/maand × 80 werknemers × 12 = € 9.600/jaar (indicatief, wisselt per platform)
- Interne HR-tijd uitrol: 80 – 100 uren, eenmalig ≈ € 6.000
- Sociaal secretariaat ondersteuning: € 2.000 – 4.000 setup + recurrent tarief
- Totaal jaar 1: circa € 17 – 20 K, jaar 2+ circa € 10 – 12 K
Wat als je zelf onder 50 blijft maar boven 15 zal uitkomen?
Dan geldt fase 2 (1 januari 2028). Voor KMO\'s tussen 15 en 49 werknemers is voorbereiding in 2027 een realistisch tempo — maar wie groeit richting drempelovergang zit best ook voor 1 januari 2028 klaar om het dubbele-implementatietempo te vermijden.
Wat met bedrijven zonder wagenvloot?
De verplichting geldt enkel als er werknemers zijn met bedrijfswagen of wagenrecht. Een KMO zonder wagenbeleid valt buiten de scope — maar kan nog altijd vrijwillig starten, bijvoorbeeld gekoppeld aan een cafetariaplan.
FAQ
Wanneer wordt het mobiliteitsbudget verplicht voor werkgevers met 50+ werknemers?
Het voorontwerp van 9 januari 2026 mikt op 1 januari 2027. Let op: de tekst zit per juni 2026 nog in de adviesfase (NAR-advies nr. 2.485 van 29 april 2026 vraagt eerst vereenvoudiging) en is nog niet ingediend in de Kamer. Tot publicatie in het Belgisch Staatsblad moet je planning rekening houden met aanpassingen aan datum of drempels.
Wat betekent "verplicht aanbieden"?
De werkgever moet het mobiliteitsbudget beschikbaar stellen als alternatief wanneer de werknemer recht heeft op een bedrijfswagen (of er al eentje heeft). De werknemer blijft vrij om te kiezen. Een werkgever mag niet weigeren.
Wat als onze KMO 48 werknemers heeft — vallen we onder de verplichting?
Niet onder fase 1. De drempel wordt volgens het voorontwerp gemeten als het gemiddelde over de referteperiode Q4 2025 – Q3 2026. Zit je gemiddeld onder de 50, dan ben je vrijgesteld tot 31 december 2027 en geldt fase 2 (1 januari 2028, vanaf 15 werknemers). Laat je sociaal secretariaat het gemiddelde narekenen.
Kunnen we vroeger starten dan 2027 om voorbereid te zijn?
Ja, sterk aan te raden. De wet laat vrijwillige invoering al sinds 2019 toe. Wie nu start heeft in 2027 een lopend, gedebugged systeem in plaats van een halsoverkop-implementatie.
Welke sancties gelden bij niet-naleving?
Dat is nog niet vastgelegd. De handhavings- en sanctieregeling moet nog uitgewerkt worden in de finale wettekst en uitvoeringsbesluiten. Concrete boetebedragen die nu circuleren zijn speculatie.